Autobiografie van een yogi

Sinds ik twintig jaar geleden begon met yoga, zoemt dit boek rond in mijn bewustzijn. Voordat ik begon met lezen, was ik benieuwd waarom dit boek al tachtig jaar tot de klassiekers behoort en wie de legende Yogananda was.

Het klinkt misschien wat melodramatisch, maar ik meen het oprecht als ik zeg dat het als een zegen voelde om dit boek te lezen. Tegelijkertijd moet ik eerlijkheidshalve ook benoemen dat ik het begin van het boek taai vond. Yogananda beschrijft daarin de vele wonderen die hij tijdens zijn jeugd in India heeft meegemaakt. Als ik de overhand gaf aan mijn kritische en wetenschappelijke kant, had ik het boek gemakkelijk kunnen wegleggen. Mijn spirituele kant was gelukkig wijs genoeg om door te gaan met lezen.

Ongeveer halverwege het boek begint Yogananda meer uitleg te geven over de theorie en techniek van kriya yoga. Vanaf dat moment kreeg ik ook mijn wetenschappelijke deel mee aan boord.

Het boek heeft mijn bewustzijn verruimd ten aanzien van de oneindige mogelijkheden die binnen dit universum bestaan. Als mens zien we onszelf vaak als het centrum van het universum, maar Yogananda leert ons over astrale dimensies en werelden die ons voorstellingsvermogen ver te boven gaan.

Ik ben zelf christelijk opgevoed, maar de manier waarop het traditionele christendom wordt uitgedragen, heeft nooit bij mij geresoneerd. De manier waarop Yogananda de christelijke leer toelicht, voelt daarentegen intuïtief als kloppend. Yogananda richt zich op de kern van alle religies en op de manier waarop wij als mens op zoek zijn naar het ervaren van eenheid met God. Wij kunnen God alleen liefde geven, zegt hij.

Ook de ontmoeting die hij heeft met Mahatma Gandhi is inspirerend om te lezen, zeker in deze tijd, met de vele oorlogen om ons heen. Hij citeert Gandhi: ‘De Bijbel waarschuwt: “Allen die het zwaard nemen, zullen door het zwaard vergaan.”’

Het boek staat vol met pareltjes van wijsheid, zoals: ‘Zolang de ziel is opgesloten in een, twee of drie lichamelijke vaten, die gesloten zijn met de stoppen van onwetendheid en begeerte, kan hij zich niet in de zee van de Geest onderdompelen.’

Ik kan het boek zeker aanbevelen en geef het vijf sterren. Het is geschikt voor mensen die op zoek zijn naar een methode om goddelijke eenheid, innerlijke vrede en gelukzaligheid te ervaren. Ik geef het boek vijf sterren omdat het levensveranderend kan zijn voor iedereen die openstaat voor de wijsheden die worden aangereikt.

Door dit boek is mijn fascinatie voor kriya yoga ontstaan, wat uiteindelijk heeft geleid tot mijn beslissing om mij aan te melden voor een programma in november 2026, waarin ik word ingewijd in kriya yoga.

De klassieker Autobiografie van een yogi is een dikke pil, maar wat een heerlijk reisverhaal van een spiritueel leermeester. Op verrassende wijze werd ik door de hoofdstukken geleid, mijn verwachtingen steeds meer overtreffend.

Op ieder, voor mij beschikbaar, leesmoment om weer een paar hoofdstukken te lezen werd ik bijzonder genoeg heel rustig. Alleen al bij het aanraken van het boek raakte ik in soort vredige vijf dimensionale staat van bewustzijn. Niet vaak heb ik overdag de behoefte gevoeld om na het lezen een korte powernap te doen.

Het idee dat spirituele leiders zoals yogi’s, swami’s en goeroes verheven zijn boven de menselijke realiteit is een illusie. Achter de diepe wijsheden en hun vaak hogere staat van bewustzijn schuilt een mens van vlees en bloed. Dit inzicht trok bij mij een streep door het perfecte plaatje van een hogerstaand persoon en bracht de kijk op deze mensen terug naar de kern van het bestaan. Ook zij worden geconfronteerd met uitdagingen en levenslessen. Een yogi, swami of goeroe kent eveneens momenten van eenzaamheid, somberheid of stress, dat weet ik dankzij het boek zeker. Dit maakt hun wijze lessen echter niet minder waardevol, in tegendeel. Juist door hun imperfectie ontstaat mijns inziens een gelijkwaardige connectie.

Al jarenlang ben ik dagelijks bezig om, naast de ratrace van het ‘gewone’ leven, meer spiritueel zelfinzicht te verwerven. De geweldige boeken van uitgeverij Ankh Hermes zijn hierbij voor mij een enorme ondersteuning gebleken. Ik probeer regelmatig te mediteren voor meer mentale rust en spirituele focus, yoga te beoefenen om lichaam en geest in balans te brengen en om in contact te komen met de bron/God. Het is een hele klus om je eigen gedachten, ego en emoties te observeren, zonder erdoor beheerst te worden. Ik ben uiteraard geen yogi, swami en laat staan een goeroe, maar heb zelf ook meerdere dankbare, intense en bijzondere spirituele ervaringen mogen beleven. Het lezen van soortgelijke ervaringen van een ander bezorgde mij een soort van klik of ieder geval een gevoel van eenheid met de hoofdpersonen. Ik weet dat ik niet alleen ben in mijn waarnemingen en diepe gevoelens.

Vooral de verbinding tussen oosterse (grotendeels gebaseerd op intuïtie/introspectie en holistisch) en westerse wijsheden (grotendeels gebaseerd op ratio, individualisme en prestatie) komt ruim aan bod in het meesterwerk en is bijzonder interessant omschreven. Historisch gezien via verschillende wegen naar de waarheid zoekend, smelten beide stromingen idealistisch gezien, in de moderne tijd steeds vaker samen tot een integraal mensbeeld. Het boek tipt regelmatig onderwerpen aan waar de twee werelden elkaar ontmoeten en versterken.

Voor mij persoonlijk waren vooral één van de laatste hoofdstukken bijzonder en emotioneel. Deze hoofdstukken zijn onder andere gewijd aan het sterfproces en wat daarna gaat gebeuren.

Omdat ik nog vaak bedroefd ben over mijn onlangs overleden moeder; zij leeft niet meer in een aards lichaam, geeft het mij een extra dankbaar gevoel om te weten dat mijn lieve moeder altijd in bereik van mijn geestelijke zicht aanwezig is en zal blijven.

In deze levensdroom loop ik in de straat van het leven. Alles is al bepaald, mijn doen en laten. Ook het lezen van Autobiografie van een yogi past in mijn droom. Het is maar een kort loopje naar geestelijke groei of het ontvangen van nog meer geestelijk inzicht. Gisteren was een droom, morgen is een visioen. Het is altijd nu.

Autobiografie van een yogi is een onmisbare aanvulling in de huis-bibliotheek van vele spirituele zoekers.

Ik vind het een bijzonder boek dat veel inzicht geeft in de oorsprong van de yogafilosofie en de Indiase spiritualiteit.

Er zitten mooie passages in waarin ik werd meegenomen in het persoonlijke verhaal van Paramahansa Yogananda: zijn jeugd, zijn zoektocht naar een spirituele leraar en de bijzondere ontmoetingen en ervaringen die hij onderweg opdoet. Verschillende ontmoetingen met leermeesters zijn eerlijk en open beschreven en een ieder heeft een unieke bijdrage in zijn zoektocht. Het raakte me hoe hij zo jong al zo toegewijd is aan dit pad. Het geeft een interessant beeld van de manier waarop yoga en spiritualiteit binnen de Indiase traditie werden doorgegeven.

Aan de andere kant ervaar ik in het boek ook hoofdstukken als langdradig. In mijn beleving zijn er regelmatig te veel details beschreven, waardoor ik soms mijn aandacht verloor en wat moeite had om door te lezen.

De eerste versie van het boek verscheen in 1946, wat de wat ouderwetse manier van schrijven verklaart. Hoewel ik begrijp dat dit een uniek en belangrijk boek is binnen de yogaliteratuur, had het wat mij betreft voor de leesbaarheid in een moderner jasje gestopt mogen worden.

Als yogadocent en marma-therapeut laat ik me altijd graag inspireren door oude leermeesters. Zeker wanneer het Yogananda betreft, een grootheid die Mahatma Ghandi ontmoet heeft. Dit boek sprak me dan ook meteen erg aan.

Hoewel de omschrijving van het boek vertelde dat het leest als een roman, had ik toch moeite met het lezen ervan. Dit kwam vooral door de hoeveelheid ingewikkelde Indiase namen, welke ik moeilijk uit elkaar kon houden en waardoor ik in verwarring raakte. (Ben je nieuw in yoga en de hierin gebruikte termen, kan het boek dus wat lastig te lezen zijn.) Verderop in dit boek ging me het lezen een stuk makkelijker af.

Het boek bevat veel oude wijsheid, die ook in deze tijd erg nuttig/actueel is. Van geweldloosheid tot leven van prana, vanalles komt aan bod. Tijdloze thema’s. Autobiografie van een yogi heeft me nog meer geleerd over de leefwijze en filosofie van yogi’s, het bevat veel wijze lessen van personen die ik inspirerend vind.

Wat me vooral bij blijft is het leven in eenvoud en het leven in liefde. Want wat heb je nu eigenlijk écht nodig in het leven? En hoe mooi is het om te delen, met zowel mens als dier (wat in het boek genoemd wordt), je voorouders te eren en te zijn met wat is? In het boek klonk zoveel rust, vertrouwen en liefde door bij de personen wie Yogananda in zijn leven ontmoet heeft. Ik hoop dat ik dit gevoel nog lang kan vasthouden, er nog lang naar kan leven na het lezen van dit boek. En dat veel mensen het gaan lezen. Want ik geloof dat deze levenswijze de wereld echt fijner maakt!

Het boek krijgt van mij 4 sterren. Wanneer het iets makkelijker leesbaar geschreven zou zijn kreeg het er absoluut 5.