Hongerige geesten

De psychologie van verslaving

Auteur: Gabor Maté
Hongerige geesten - cover
Hongerige geesten - achterkant

Gabor Maté laat in Hongerige geesten zien dat we ten diepste allemaal hongerige geesten zijn, op zoek naar verdoving (en verlossing!). Zijn kernboodschap: aan iedere vorm van verslaving ligt trauma ten grondslag.

Of het nu gaat om de ‘prototypes van verslaafden’ (de eenzame alcoholist onder de brug, de succesvolle coke snuivende advocaat op de Zuidas) of onze eigen verslavingspatronen (urenlang scrollen op je te telefoon, tachtig uur werken en het nog niet genoeg vinden of niet kunnen stoppen voordat die hele zak chips leeg is): we vertonen dezelfde patronen en hetzelfde gedrag als die van de tot de verbeelding spekende zwaar verslaafden waar Maté over spreekt. We zijn allemaal hongerige geesten, op zoek naar verdoving én verlossing.

Verslaving in welke vorm dan ook is het gevolg van een psychische en spirituele leegte. Trauma, soms van generatie op generatie doorgegeven, speelt daarbij een grote rol. De meeste trauma’s lopen we op in onze jeugd, met alle gevolgen van dien op latere leeftijd: sociaal isolement en eenzaamheid, stress, angst en uiteindelijk dus die verslavende afhankelijkheid.

Maté pleit ervoor dat we de keten stop zetten door ons trauma te helen in plaats van verslaving te bestrijden met een ‘war on drugs’. We zijn bang om te voelen, bang om bij onszelf na te gaan waar het werkelijk om gaat en dus blijven we de verlossing buiten onszelf zoeken in plaats van in onszelf.

Aan de hand van verhalen uit zijn praktijk, zijn eigen verslavingspatronen en de wetenschap gaat Maté naar de bron van verslaving. Hij laat ons ontdekken dat zelfinzicht en het openen van ons hart de weg is naar heling van verslaving.

Lees meer >
Over de auteur
Inhoud
Recensies

Gabor Maté

Gabor Maté

De Canadees dr. Gabor Maté, bekend arts, trauma- en verslavingsdeskundige, schreef over zijn ervaringen diverse baanbrekende bestsellers en spreekt hierover wereldwijd. Naomi Klein noemde hem een healer om te koesteren. De documentaire over zijn werk The Wisdom of Trauma werd al meer dan 6 miljoen keer bekeken.

Meer boeken van deze auteur

Opmerking vooraf 6
Inleiding 10
Hongerige geesten: het rijk van de verslaving 27

Deel 1: De trein naar de hel
1. Het enige thuis dat hij ooit heeft gehad 32
2. De dodelijke greep van drugs 50
3. De sleutels van het paradijs 58
4. Je zou mijn levensverhaal niet geloven 72
5. Angela’s grootvader 82
6. Zwangerschapsdagboek 86
7. Beethovens geboortekamer 98
8. Er moet toch ook een beetje licht zijn 110

Deel 2: Arts, genees uzelf
9. Ons kent ons 124
10. 12-stappendagboek 139

Deel 3: Een andere toestand van de hersenen
11. Wat is verslaving? 148
12. Van Vietnam tot ‘Rat Park’ 153
13. Een andere toestand van de hersenen 161
14. Door een naald, een warme zachte knuffel 169
15. Cocaïne, dopamine en snoeprepen 179
16. Als een kind dat niet wordt losgelaten 185

Deel 4: De ontwikkeling van het verslaafde brein
17. Hun brein heeft nooit een kans gehad 198
18. Trauma, stress en de biologische aspecten van verslaving 207
19. Het zit niet in de genen 220

Deel 5: Het verslavingsproces en de verslavingsgevoelige persoonlijkheid
20. ‘Een leegte die ik uit alle macht wil vermijden’ 230
21. Te veel tijd met uiterlijke dingen bezig 239
22. Slechte vervangers van liefde 246

Deel 6: Toekomstbeeld van een menselijke werkelijkheid
23. Ontwrichting en de sociale wortels van verslaving 266
24. Ken uw vijand 282
25. Een mislukte strijd 288
26. Vrije keuze en de keuze voor vrijheid 300
27. Een humaan sociaal beleid met betrekking tot drugs 312
28. Een noodzakelijke kleine stap: harm reduction
(schadebeperking) 328

Deel 7: De ecologie van genezing
29. De kracht van mededogende nieuwsgierigheid 344
30. De inwendige omgeving 355
31. De vier stappen, plus één 368
32. Nuchterheid en het externe milieu 378
33. Wat ik tegen families, vrienden en verzorgers zou willen
zeggen 392
34. Er is niets verloren 402

Herinneringen en wonderen: een nawoord 413
Nabericht 421

Bijlagen
1: Misvattingen in adoptie- en tweelingstudies 423
2: Een nauw verband: ADD en verslavingen 430
3: Verslavingspreventie 434
4: De 12 stappen 437

Dankwoord 441
Verantwoording 443
Over de auteur 447

Wat vinden anderen van 'Hongerige geesten' van Gabor Maté?

Kim Coenen:

Het boek heeft een enorm aantrekkelijke cover en ligt in lijn met de eerdere boeken van Gabor Maté waardoor er een mooie serie ontstaat van al zijn boeken. Het is een prachtige, eenvoudige cover die door de eenvoud een aantrekkingskracht uitstraalt. Ditmaal is gekozen voor groen als themakleur, met daarbij een lijnillustratie van twee gezichten. Daarnaast heb ik ook de documentaire van Gabor Maté gezien en nu ben ik erg nieuwsgierig naar zijn boek. Hopelijk krijg ik nog meer mooie inzichten in de psychologie van verslaving.

Gabor Maté werkt als arts en heeft dagelijks te maken met verslaafden. Het boek begint met vele praktijkvoorbeelden, waarvan sommige behoorlijk schokkend zijn. Daarnaast zijn ook niet alle verhalen hoopgevend en hebben ze een mooi einde. Door dit heftige begin had ik wat moeite om in het verhaal te komen. Wat hij hiermee wel duidelijk laat zien, is dat we allemaal mensen zijn, zoals jij en ik, die met hun eigen demonen uit het verleden vechten. Gabor Maté bespreekt ook zijn eigen verslaving, het dwangmatig kopen van klassieke muziek. Hiermee laat hij je inzien dat ieder mens zoekt naar manieren om het lichaam en de geest te reguleren en te ontsnappen aan ondragelijk leed of innerlijke onrust. Hij laat duidelijk zien wat een verslaving een mens kan bieden. Zo hebben verwaarloosde en onderdrukte kinderen later een grotere kans om verslaafd te raken.

Hij beschrijft enorm goed en duidelijk wat er precies gebeurt in het brein van iemand die verslaafd raakt. Deze wetenschappelijke kennis spreekt mij persoonlijk heel erg aan. Ik hou ervan om te weten hoe zoiets precies werkt en waarom. Hij bespreekt ook verschillende dierproeven die zijn uitgevoerd om een beter beeld te krijgen over verslaving. Vervolgens komen er vele verschillende soorten verslavingen aan bod die hij uitvoerig bespreekt.

Gelukkig komt ook het behandelen van een verslaving aan bod. Een echte werkzame behandeling vereist, volgens Gabor Maté, aanpak op meerdere niveaus, zowel lichamelijk, geestelijk, emotioneel als spiritueel. Er is geen behandelmethode die voor iedereen werkt, maar er moet worden afgestemd op de individuele persoon. Hij bekijkt reguliere behandelmethodes, sjamanistische behandelmethodes, omgevingsvoorwaarde, harm reduction, maatschappelijke problemen etc. Hierdoor belicht hij duidelijk de verschillende facetten en spreekt hij een duidelijk oordeel uit over wat in zijn ogen wel en niet werkt.

Het is een enorm dik boek met een vrij klein lettertype en veel volle pagina’s aan tekst. Daarnaast is het ook pittige kost, je moet echt je hoofd erbij houden tijdens het lezen van dit boek. Maar als je je hier doorheen weet te bijten, ontdek je echt een schat vol inzichten, informatie en kennis en is het echt een bijzonder en leerzaam boek.

Het is een boek dat heel leerzaam kan zijn voor mensen die zelf kampen met een verslaving of iemand in hun omgeving hebben die met een verslaving kampt. Ik weet namelijk zeker dat je hiermee meer bewustzijn zal krijgen. Daarnaast is het ook een boek dat ik zeker mensen kan adviseren die werken met verslaafden in de gezondheidszorg. Dit boek laat je ongetwijfeld anders naar een verslaafde kijken.

Maart 2022

M.A. de Lange:

Ik ben enorm onder de indruk van dit boek. Het nam me mee in het werk van Gabor Maté en de persoonlijke verhalen van zijn cliënten, waardoor ik zelf een hele voorstelling in mijn hoofd maakte van de omgeving waarin hij werkte en de intrigerende, pijnlijke en ontroerende levens van de verslaafden. Zowel het verslavingsgedrag als de vaak verschrikkelijke jeugd die de meesten gehad hebben, doen me denken aan mijn eigen werk in de forensische psychiatrie. De kwetsbaarheid in de manier van schrijven, het kunnen kijken naar zijn eigen imperfecties en de zelfonthulling die Gabor gebruikt in de behandeling, zijn inspirerend.

Het eerste deel van het boek bestaat vooral uit een beschrijving van zijn dagelijkse werk en wat hij daarin tegenkomt, aangevuld met wat theorie. Door de gemakkelijke leesbaarheid en de boeiende verhalen, vloog ik daardoorheen. De meer theoretische hoofdstukken die volgen zijn hierdoor beter te plaatsen en begrijpen.

Eigenlijk zou ik dit boek aan iedereen willen aanraden, omdat ik denk dat iedereen wel iemand kent die te maken heeft met een verslaving of verslavingsgedrag. Het is enorm leerzaam als je werkt in de verslavingszorg (of met verslavingsproblematiek), niet alleen door de persoonlijke verhalen, maar Gabor Maté beschrijft ook zijn werkwijze en wat in zijn ogen helpend kan zijn in de omgang met iemand die verslaafd is. Het biedt echt een ander perspectief en zorgt hopelijk voor minder (voor)oordelen over verslaving. Mocht je zelf te maken hebben met verslaving, nodig ik je uit om dit boek te lezen en erover te praten met iemand waarbij je je veilig voelt.

April 2022

Katja van Meurs:

Als je weet wie de auteur is, dan snap je dat je wat gaat leren met het lezen van dit boek. Gabor Maté (1944) is een Hongaars Canadese arts die een eigen huisartsenpraktijk heeft gehad en veel ervaring heeft opgedaan in de palliatieve zorg. Hij is bijzonder geïnteresseerd in de ontwikkeling en trauma bij kinderen en de mogelijk levenslange gevolgen die dit met zich meebrengt voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid. Zijn benadering van verslaving focust ook op dit vroegkinderlijk trauma als onderliggende oorzaak van verslavingsgevoeligheid. De verhalende passages in dit boek zijn gebaseerd op zijn ervaringen als arts in het drugsgetto van Vancouver: de Downtown Eastside. Hij is een veelgevraagd spreker en heeft ook onderscheidingen mogen ontvangen voor zijn boeken en werd in 2018 onderscheiden met de Orde van Canada. Je weet zo dat je wat in handen hebt: 447 bladzijden schoon aan de haak!

De lay-out van het boek is zonder veel opsmuk en met de buigzame kaft ligt het lekker in de hand. Veel wit en zachtgroen, twee gezichten in schets en de bijzin `De psychologie van verslaving.´ Het maakt gelijk duidelijk waar dit boek over gaat.

De titel Hongerige Geesten is gebaseerd op een van de zes rijken van de mandala, het boeddhistische Wiel des Levens. Elk rijk wordt bevolkt door personages die bepaalde aspecten van het menselijk bestaan vertegenwoordigen. De bewoners van het rijk van Hongerige Geesten worden afgebeeld als wezens met magere nekken, kleine monden, uitgemergelde ledematen en grote, opgeblazen lege buiken. Dit is het domein van verslaving, waarin we voortdurend iets buiten onszelf zoeken om een onverzadigbaar verlangen naar verlichting of vervulling te stillen. We gaan als een geest door ons leven zonder volledig aanwezig te zijn…

De focus bij verslaving zou niet moeten liggen bij de vraag: `waarom ben je verslaafd?´ maar bij de vraag: `waarom heb je pijn?´ Maté zegt dat er slecht één universeel verslavingsproces bestaat, of dat nu een drugs,- eet,- gok,- koop,- drank of seksverslaving, of zelfmutilatie is; het zijn allemaal pogingen om je lichaam en geest te reguleren.  Mensen die goed in hun vel zitten doen geen dingen die hun lichaam in gevaar brengen. Getraumatiseerde mensen voelen zich onrustig van binnen, ze haten hoe ze zich voelen. Ze gebruiken onder andere medicijnen om hun lichaam te stabiliseren. Dat is de wanhoop, het willen ontsnappen aan ondraaglijk leed of innerlijke onrust. Dezelfde hersencircuits (dopamine en opioïde)  zijn erbij betrokken en zijn gerelateerd aan pijnverlichting, beloning en motivatie. Hij gaat hier uitgebreid op in en dit kan best wat stevige kost zijn, zeker als je je er voor het eerst in verdiept. Bijzonder interessant!

Maté schrijft vlot en neemt je op een verhalende manier mee en geeft zijn patiënten van Downtown Eastsite een gezicht door de persoonlijke verhalen vol met rauwheid, echtheid, mededogen, wanhoop, verdriet, empathie met ook sprankels hoop, doorzettingsvermogen en zelfs humor!

Een heel aangrijpend en leerzaam boek dat broodnodig gelezen dient te worden door mensen in de hulpverlening en zorg maar ook geïnteresseerden en naasten!

April 2022

Martine:

Hongerige geesten, De psychologie van verslaving is geschreven door de Canadese arts Gabor Maté. Over dit onderwerp wilde ik graag meer weten. Waarom leiden tegenslagen bij sommige mensen tot een verslaving terwijl anderen hier veerkrachtiger doorheen komen? Maté maakt de lezer snel duidelijk dat verslaving niet alleen de ‘prototypes van verslaafden’, zoals de aan lagerwal geraakte coke snuiver en alcoholist, treft. Dat het over meer dan verdovende middelen kan gaan, zoals een Internetverslaving. De talloze schetsen van verslaafden uit zijn artsenpraktijk laten zien dat het iedereen kan treffen.

Hoe komt het dat verslaafden zo lastig kunnen zijn om mee om te gaan en dat ze zo moeilijk van hun verslaving afkomen? Maté betoogt overtuigd dat verslaving gaat over afhankelijkheid. Hij ziet het als een probleem door de maatschappij, waarin de verslaving een ontsnapping is voor sociaal isolement, ontreddering en een gevoel van leegte. Niet het verslavende middel is het probleem, maar de impact die het op iemand heeft en tot uiting komt in verslavingsgedrag. Fijn dat Maté hier goede en uitgebreide uitleg aan geeft. Daardoor begrijp ik nu beter welke factoren een rol spelen bij het ontstaan en overwinnen van verslaving. Het is geen boek dat je in één ruk uitleest, maar zo interessant dat ik het nog regelmatig zal openslaan om meer te weten te komen.

April 2022

René Kars:

Dit is het tweede boek van Gabor Maté dat ik heb gelezen. Het eerste boek, Het verstrooide brein, ging over AD(H)D. Dit boek heeft een duidelijke verbinding met het vorige boek van deze schrijver.

Hongerige geesten gaat over de (on)macht van verslaving. Het eerste kwart van het boek word je bedolven onder veel voorbeelden uit de dagelijkse praktijk van Gabor Maté. Op een gegeven moment vond ik het veel, waarbij ik nog steeds niet goed weet waarom. Was het de herhaling, oftewel meer van hetzelfde, of was het juist de constante confrontatie met al dit menselijk leed?

Want dat is wel het kenmerk van verslaving. Het feit dat je iets doet wat destructief is voor jezelf en waar je eigenlijk mee wilt stoppen, maar dat eigenlijk niet kunt en daar vervolgens onder lijdt. Daarmee trekt de schrijver de verslaving gelijk heel breed. Want oké, jij gebruikt geen cocaïne of een andere drug, maar hoe zit het dan met de andere verslavingen die maatschappelijk minder tot niet worden afgekeurd? Als je dag en nacht opgaat in je werk, ben je net zo verslaafd als iemand die harddrugs gebruikt. Daarmee word je door de schrijver aan het nadenken gezet over je eigen grote of kleine verslavingen.

Gabor Maté gaat in op de maatschappelijke effecten van verslaving. Waarom zijn we als maatschappij zo fel tegen harddrugs, maar accepteren we wel ongezond eten, roken en drinken. Wat zijn de maatschappelijke gevolgen werkelijk?

In dit boek neemt de schrijver je ook mee naar het ontstaan van verslavingen. Hier zie je ook de parallel met Het verstrooide brein. Al in de baarmoeder en gedurende de eerste jaren van opgroeien kan de basis gelegd worden voor een grotere gevoeligheid voor verslaving. Moderne technieken en wetenschappen laten zien dat de hersenontwikkeling van verslaafden wel degelijk anders is. Daarmee wil de schrijver afrekenen met de aloude fabel, dat er bij verslaving sprake is van het niet hebben van karakter. Met de verslaving hopen zijn cliënten een in hun leven opgelopen tekort (fysiek of psychisch) tevergeefs te compenseren.

De huidige aanpak van verslaafden zal nooit gaan werken volgens de schrijver. Kern van zijn oproep voor een andere aanpak, is om begrip op te brengen voor de verslaafde en vanuit gelijkwaardigheid en respect het pad op te gaan van verandering. Wat niet altijd leidt tot een positief resultaat. Zeker bij langdurig gebruik zijn de hersenen dermate beschadigd dat natuurlijk herstel niet meer mogelijk is.

In het laatste gedeelte van het boek herken ik de urgentie van de schrijver om zo veel mogelijk aanvullende informatie te geven. Daar voelde ik me overspoeld met te veel informatie wat in contrast stond met de uitgebreidheid van het eerste gedeelte. Dat deed voor mij overigens verder niets af aan de kwaliteit van dit boek.

Opnieuw zouden ouders, leraren, professionals in de zorg en beleidsmakers dit boek wat mij betreft moeten lezen. Ook al vind ik nog steeds iets van drugsverslaafden, ik besef nu dat het ontstaan van drugsverbruik afhankelijk is van een complexiteit aan factoren, die je niet altijd zelf kunt beïnvloeden. Ik heb mezelf na het lezen van dit boek betrapt op meerdere grotere en kleinere verslavingen. Met misschien alleen merkbare gevolgen voor mezelf, maar toch….

Ik hoop dat je door het lezen van dit boek milder gaat worden in je oordeel over verslaafden, en milder gaat oordelen over jezelf daarin. Daarnaast wens ik dat je de inzichten van Gabor Maté kunt gebruiken om (jouw) verslavingen beter te begrijpen en de onderliggende behoeften op een voor jou betere manier te vervullen.

April 2022

Dana:

Het boek Hongerige Geesten las ik in opvolging van een eerder boek van Gabor Maté, Het Verstrooide Brein. Waar dat laatste boek meer ging over ADD, richt dit boek zich wellicht nog iets meer op iedereen; ten diepste lijkt elk mens een hongerige geest te zijn, op zoek naar verdoving of verlossing van vooral onprettige ervaringen, en een zucht naar geluk en snelle oplossingen. Het omslag is simpel, waar het boek Het Verstrooide Brein geel met wit is, is dit boek groen met wit, simpel, helder, en het toont eigenlijk aan dat het een informatief boek is, niet een roman of simpel verhaal dat je zo even wegleest.

De ondertitel van het boek luidt ‘De Psychologie van Verslaving’. In combinatie met de tekst op de achterkant lijkt het boek daarmee te gaan over hoe verslaving werkt. Volgens de auteur is het niet zozeer een medische aandoening, maar relateert aan iemands persoonlijke kenmerken, emoties, en hersenchemie. Wat me vooral aansprak in het boek was dat Maté verslaving niet ziet als iets ‘waar je mee moet leren leven’, maar als iets dat samenhangt met trauma, wat je kunt helen. Ik geloof niet dat het altijd zo simpel ligt, maar ik denk wel dat het voor veel mensen die wat minder ernstig en diep vastzitten in verslaving in haar breedste zin, dit soort inzichten kunnen helpen.

Het boek beschrijft de verhalen en situaties die de auteur meemaakte met diverse patiënten, waartussen hij observaties en inzichten deelt met de lezer. De situaties en levensverhalen zijn vaak schrijnend, maar de auteur weet het op een mooie, respectvolle manier te omschrijven en de lezer het gevoel te geven dat deze er bij mag zijn, een stukje mee mag lopen met de auteur als arts. Sommige stukken gaan over verslavingen of situaties die ver van de lezer afstaan, waardoor je soms in een stuk van het boek bent beland waar je snel doorheen wilt lezen. Anderzijds weet Maté het vaak weer zo te beschrijven dat het toch interessant blijft. De inzichten en informatie over verslaving en hoe trauma te helen vind ik veel versnipperd door het boek en de verschillende hoofdstukken heen, waarmee de auteur wel enig begrip creëert in de lezer, maar mijn inziens weinig concrete handvatten biedt om er ook zelf mee aan de slag te gaan. Wellicht is het idee van de auteur dat door middel van ervaringsverhalen er bij elke lezer bepaalde herkenningspunten zijn en dat de stukjes kennis, inzicht, en mogelijke oplossingen die de auteur beschrijft in relatie tot die situatie of in dat hoofdstuk, voldoende aanknopingspunt zijn voor een lezer om iets over zichzelf te leren of een stap te zetten richting heling.

Al met al is het een boeiend boek, waarvan sommige verhalen je echt bij blijven en wat in elk geval meer begrip creëert voor degenen met een verslaving, in welke vorm en ernst dan ook. Ik zou het boek aanraden aan familie, vrienden, en kennissen die geïnteresseerd zijn in dit onderwerp of degenen die wellicht iemand in hun omgeving hebben met een verslaving en er meer over willen lezen.

Mei 2022

12,99

Je bestelt en rekent af bij:

  • Boekenwereld.com: onze eigen boekwinkel
  • Veilig winkelen, bestellen en betalen
  • Regelmatig gratis e-books
Bindwijze
Ebook
Paperback
Op voorraad
  • Gratis verzending vanaf €19,95
  • Op werkdagen voor 20.00 besteld, volgende werkdag in huis (NL)
  • Taal: Nederlands
  • ISBN: 9789020218787
  • Vertaler: Jörgen van Drunen

Je bestelt en rekent af bij:

  • Boekenwereld.com: onze eigen boekwinkel
  • Veilig winkelen, bestellen en betalen
  • Regelmatig gratis e-books

Thuiswinkel waarborg

Onze veilige betaalmethoden:
  • Ideal
  • Mastercard
  • VISA
  • Bancontact
Bekijk de inhoud van dit boek ➔

Gabor Maté laat in Hongerige geesten zien dat we ten diepste allemaal hongerige geesten zijn, op zoek naar verdoving (en verlossing!). Zijn kernboodschap: aan iedere vorm van verslaving ligt trauma ten grondslag.

Of het nu gaat om de ‘prototypes van verslaafden’ (de eenzame alcoholist onder de brug, de succesvolle coke snuivende advocaat op de Zuidas) of onze eigen verslavingspatronen (urenlang scrollen op je te telefoon, tachtig uur werken en het nog niet genoeg vinden of niet kunnen stoppen voordat die hele zak chips leeg is): we vertonen dezelfde patronen en hetzelfde gedrag als die van de tot de verbeelding spekende zwaar verslaafden waar Maté over spreekt. We zijn allemaal hongerige geesten, op zoek naar verdoving én verlossing.

Verslaving in welke vorm dan ook is het gevolg van een psychische en spirituele leegte. Trauma, soms van generatie op generatie doorgegeven, speelt daarbij een grote rol. De meeste trauma’s lopen we op in onze jeugd, met alle gevolgen van dien op latere leeftijd: sociaal isolement en eenzaamheid, stress, angst en uiteindelijk dus die verslavende afhankelijkheid.

Maté pleit ervoor dat we de keten stop zetten door ons trauma te helen in plaats van verslaving te bestrijden met een ‘war on drugs’. We zijn bang om te voelen, bang om bij onszelf na te gaan waar het werkelijk om gaat en dus blijven we de verlossing buiten onszelf zoeken in plaats van in onszelf.

Aan de hand van verhalen uit zijn praktijk, zijn eigen verslavingspatronen en de wetenschap gaat Maté naar de bron van verslaving. Hij laat ons ontdekken dat zelfinzicht en het openen van ons hart de weg is naar heling van verslaving.