Heel je rug
De mind-body connectie


- Waarom zelfgemotiveerde en succesvolle mensen vatbaar zijn voor TMS
- Hoe angst en onderdrukte woede spierspasmen veroorzaken
- Hoe mensen zichzelf 'trainen' om rugpijn te ervaren
- Hoe u binnen twee tot zes weken verlichting van rugpijn kunt krijgen door TMS en de oorzaken ervan te herkennen
Met casuïstiek en de resultaten van diepgaand mind-body onderzoek beschrijft dr. Sarno hoe patiënten de emotionele wortels van hun TMS herkennen en de verbindingen tussen mentale en fysieke pijn verbreken en hoe u, door alleen maar dit boek te lezen, vandaag nog kunt beginnen met herstellen van rugpijn.
- Waarom zelfgemotiveerde en succesvolle mensen vatbaar zijn voor TMS
- Hoe angst en onderdrukte woede spierspasmen veroorzaken
- Hoe mensen zichzelf 'trainen' om rugpijn te ervaren
- Hoe u binnen twee tot zes weken verlichting van rugpijn kunt krijgen door TMS en de oorzaken ervan te herkennen
Met casuïstiek en de resultaten van diepgaand mind-body onderzoek beschrijft dr. Sarno hoe patiënten de emotionele wortels van hun TMS herkennen en de verbindingen tussen mentale en fysieke pijn verbreken en hoe u, door alleen maar dit boek te lezen, vandaag nog kunt beginnen met herstellen van rugpijn.
Productinfo
- Taal: Nederlands
- ISBN: 9789020222425
- Pagina's: 224 pagina's
- Vertaler: Jörgen van Drunen
- Verschijningsdatum: 17 december 2025
Wat vinden anderen van 'Heel je rug' van John E. Sarno
Zo heeft John E. Sarno al voor miljoenen mensen de deur geopend naar inzicht over de diepere oorzaken van chronische klachten
- Kathy Buijk
- 18/01/2026
Het boek Heel je rug heeft mij veel duidelijkheid gegeven. Want net als ik lopen miljoenen mensen met chronische pijn. En waarom zijn zoveel mensen ...
Lees recensie
Het boek Heel je rug heeft mij veel duidelijkheid gegeven. Want net als ik lopen miljoenen mensen met chronische pijn. En waarom zijn zoveel mensen vatbaar voor rugklachten ?
Chronische pijn wordt vaak veroorzaakt door spanning en niet geuite emoties. Bewustwording en begrip zijn de eerste stappen om hier iets aan te doen.
TMS is een goedaardige, maar pijnlijke fysiologische afwijking van het zachte weefsel en wordt veroorzaakt door een emotioneel proces. Maar hoewel TMS wordt veroorzaakt door emotionele verschijnselen, is het een lichamelijke aandoening. De diagnose moet dan ook worden gesteld door een arts, iemand die zowel de lichamelijke als psychologische dimensie van de aandoening herkent.
Maar omdat heel weinig artsen weten hoe ze kunnen achterhalen of een aandoening een psychologische oorzaak heeft, valt TMS als het ware tussen wal en schip en krijg je niet de juiste diagnose.
Wanneer ik zelf pijn heb aan mijn schouders, nek, rug of billen denk ik zelf ook dat ik deze heb opgelopen door een fysieke activiteit. Het idee dat pijn automatisch betekent dat je fysiek letsel hebt opgelopen zit dan ook diepgeworteld in ons bewustzijn. Maar deze gedachte blijkt nu net één van de grootste belemmeringen voor ons herstel zijn.
De oorsprong van het pijnsyndroom bevindt zich dan ook in onze hersenen en niet in een structurele afwijking van onze wervelkolom.
TMS is bedoeld als afleiding, zodat je ongewenste emoties kunnen vermijden. De prijs die we hier voor betalen is hoog. De werking van onze geest is dan ook een diep mysterie. Zo lijkt het er sterk op dat onze geest een diepe afkeer heeft van beangstigde, pijnlijke gevoelens.
Het boek Heel je rug bracht mij vele inzichten. Wat als ik dit eerder had geweten? In het boek worden veel voorbeelden gegeven. Wanneer je zelf herkent hoe de aandoening beschreven is, samen met de kennis van de aandoening, dan kan dat de belangrijkste therapeutische factor zijn. Het belangrijkste doel van dit boek is dan ook het vergroten van het bewustzijn van mensen binnen en buiten de medische wereld.
Zo heeft John E. Sarno al voor miljoenen mensen de deur geopend naar inzicht over de diepere oorzaken van chronische klachten.
Lees minderHet boek is duidelijk en heeft mij voorzien van een nieuw perspectief en nieuw inzicht in het menselijk lichaam.
- Sylvia Wilken
- 01/02/2026
Ik heb soms last van rugpijn en toen ik dit boek zag, werd ik meteen getriggerd om het te lezen. Mijn rugpijn is niet dermate erg dat ik bij een arts loop, ...
Lees recensie
Ik heb soms last van rugpijn en toen ik dit boek zag, werd ik meteen getriggerd om het te lezen. Mijn rugpijn is niet dermate erg dat ik bij een arts loop, maar een aantal keer per jaar is het wel vervelend. De rest van het jaar heb ik er geen last van. Ik hoopte uit dit boek een logische verklaring voor de pijn te krijgen en tips om ermee om te gaan te kunnen halen.
Het boek voldoet grotendeels aan mijn verwachtingen. Ik vond het verfrissend om te lezen dat de rugpijn niet meteen door iets lichamelijks wordt veroorzaakt, maar dat het ook door het onderdrukken van emoties kan gebeuren. Ik merk aan mezelf namelijk dat ik vaak alleen rugpijn heb als het op het werk erg stressvol is. Mijn eigen ervaringen met rugpijn liggen hierdoor in lijn met de theorie die hij in het boek beschrijft.
In het boek zijn verhalen van zijn patiënten opgenomen. Deze praktijkverhalen zijn mij het meeste bijgebleven. Santo heeft patiënten succesvol behandeld die zelfs bedlegerig waren door de rugpijn. Dat onderdrukte emoties dergelijke invloed kunnen hebben op iemands leven heeft mij verbaasd.
Het boek heeft indruk op mij gemaakt, omdat ik altijd het gevoel had dat emoties invloed hebben op je volledige bestaan, maar ik had niet verwacht dat het zo’n grote impact op iemands leven kan hebben. Dat geeft bij mij stof tot nadenken.
Ik geef het boek 4 sterren en zou het aanraden aan vrienden en familie die ook last hebben van rugpijn en soortgelijke klachten die in het boek zijn beschreven. Het boek is duidelijk en heeft mij voorzien van een nieuw perspectief en nieuw inzicht in het menselijk lichaam. Echter mis ik concrete stappen waar ik mee aan de slag kan. Als die in het boek hadden gezeten had ik het 5 sterren gegeven. Het boek biedt wel voldoende handvatten om zelf verder op onderzoek uit te gaan.
Lees minderIk zou het aanraden bij (chronische) pijn en spanningsklachten.
- Nienke Hendriks
- 30/01/2026
Met veel nieuwsgierigheid heb ik het boek van John E. Sarno gelezen. Vanuit mijn paramedische achtergrond was ik benieuwd naar zijn theorie over hoe ...
Lees recensie
Met veel nieuwsgierigheid heb ik het boek van John E. Sarno gelezen. Vanuit mijn paramedische achtergrond was ik benieuwd naar zijn theorie over hoe (chronische) pijnklachten te bekijken zijn vanuit een psychisch oogpunt.
Het boek begint met een duidelijke introductie over wat TMS klachten (Tension Myositis Syndrome) inhouden, en hoe hij na jarenlange ervaring en onderzoeken bij deze diagnose terecht is gekomen. Volgens Sarno gaan onderdrukte emoties, zoals woede of verdriet, zich elders in het lichaam manifesteren. Dit kan zich uiten in rugpijn, nekpijn en volgens Sarno zelfs in diverse allergieën. Ik ben het met de schrijver eens dat er in de (para)medische wereld te weinig gekeken wordt naar de psychische invloed op fysieke klachten.
Sarno geeft aan dat het wegdrukken van emoties een onbewust proces is. Woede en verdriet willen vaak niet gevoeld worden, waardoor het lichaam een andere manier vindt om het onder de aandacht te brengen. Dit vond ik duidelijk beschreven en goed onderbouwd. Hier en daar roept zijn theorie twijfels bij me op. Sarno stelt dat hij fysiotherapie afraadt omdat het afleidt van het opsporen van de psychische component. Ik denk dat het helpend is om een zo breed mogelijk behandelplan op te stellen, waarin ook oog is voor houding en bewegen.
De manier van schrijven is prettig, al staan er een hoop medische termen in die lastig weglezen. Dit boek heeft me inzicht gegeven in de invloed van de psyche op fysieke klachten. Ik zou het aanraden bij (chronische) pijn en spanningsklachten. Medici zouden dit boek zeker moeten lezen, om de invloed van de psyche te betrekken in behandelplannen en diagnoses.
Lees minderDe moeite meer dan waard om te gaan lezen
- Christel Des Miracles
- 04/02/2026
Ik hoopte vooraf meer te lezen en te leren over de mind body connectie en TMS.
Het boek voldoet zeker aan mijn verwachtingen. Het heeft mij meer ...
Lees recensie
Ik hoopte vooraf meer te lezen en te leren over de mind body connectie en TMS.
Het boek voldoet zeker aan mijn verwachtingen. Het heeft mij meer geleerd over de verschillende aspecten van chronische pijn. Het boek geeft chronische pijnpatienten inzichten.
Het boek raakt omdat het in mijn beleving hoopvol is geschreven. Ik zou dit boek aanraden in mijn omgeving, sterker nog ik heb het boek bij meerdere vrienden onder de aandacht gebracht. Wat mij betreft verdient dit boek zeker 4 sterren.
Ik heb gelezen over de verbinding tussen lichaam en geest en het autonome zenuwstelsel. Chronische pijn hangt vaak samen met spanning en emoties die mensen onderdrukken en vaak helemaal niet uiten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan ingehouden boosheid (woede). De echte oorsprong van het pijnsyndroom (TMS) bevindt zich in onze hersenen. TMS werkt als ‘afleiding’.
Dit best wel baanbrekende boek geeft perspectief op de mogelijkheid tot herstel aan mensen met pijnklachten. Het is geschreven door een oud revalidatiearts, een medische pionier in zijn vakgebied en een onderhoudende schrijver. Kortom de moeite meer dan waard om te gaan lezen.
Lees minderHet vraagt om een open blik, maar als je daarvoor openstaat, kan dit boek echt iets in beweging zetten
- Renate Arrachart
- 27/04/2026
Als iemand die al lange tijd bekend is met rugklachten, sprak Heel je rug van Dr. John E. Sarno mij direct aan. Jarenlang heb ik mijn focus vooral gelegd op ...
Lees recensie
Als iemand die al lange tijd bekend is met rugklachten, sprak Heel je rug van Dr. John E. Sarno mij direct aan. Jarenlang heb ik mijn focus vooral gelegd op fysieke oplossingen: houding, beweging, behandelingen en het zoeken naar een lichamelijke oorzaak. Pas de laatste tijd ben ik me, ook vanuit mijn werk als holistisch therapeut, steeds meer gaan verdiepen in de mentale, emotionele en energetische kant van klachten. Juist daarom kwam dit boek op het juiste moment.
Ik heb zelf jarenlang last gehad van lage rugklachten en kreeg te horen dat dit kwam door facetartrose in mijn onderste wervels, bij L4 en L5. Ook mijn therapeuten koppelden mijn pijn altijd aan die fysieke verklaring. Dat maakte ergens ook logisch dat ik bleef zoeken in het lichamelijke stuk en voorzichtig werd in bewegen, omdat je denkt dat daar de oorzaak zit.
Wat Sarno beschrijft over TMS (Tension Myositis Syndrome) vond ik ontzettend interessant en eerlijk gezegd ook heel logisch. Zijn visie is dat pijn niet altijd voortkomt uit een structureel fysiek probleem, maar vaak een afleidingsmechanisme van het onderbewuste is. Zoals hij mooi omschrijft: pijn is een afleiding van het onderbewuste om te voorkomen dat je voelt wat emotioneel te pijnlijk is. Onderdrukte emoties, spanning, stress, oude patronen en onverwerkte ervaringen kunnen zich volgens hem fysiek uiten, bijvoorbeeld in rug-, nek- of schouderklachten.
Wat ik sterk vond, is dat hij uitlegt hoe een simpele beweging, zoals bukken om iets op te rapen, vaak de ‘schuld’ krijgt van acute rugpijn. Je denkt dan: zie je wel, daar ging het mis. Terwijl dat volgens Sarno vaak slechts het moment is waarop de pijn zich laat zien, niet de echte oorzaak. Dat vond ik een confronterende maar ook bevrijdende gedachte.
Zelf merkte ik hierin veel herkenning. Vorig jaar kwam ik in een financieel zware en stressvolle periode terecht, en precies toen kwamen mijn lage rugklachten heftig terug. Achteraf gezien is dat voor mij geen toeval geweest. Tijdens het lezen van dit boek viel er veel op zijn plek. Ik merkte ook dat ik anders naar mijn pijn ging kijken. Minder vanuit angst en controle, en meer vanuit bewustwording. Ik ging niet meer automatisch uit van schade of dat ik iets ‘verkeerd’ had gedaan.
Wat dit boek mij vooral heeft gebracht, is een andere relatie met pijn. Minder angst om te bewegen, minder voorzichtigheid vanuit paniek, en meer vertrouwen in mijn lijf. Ik ben niet meer bang dat bepaalde handelingen de klachten direct terugbrengen.
Het mooiste bewijs daarvan is misschien wel dat mijn rugpijn nu volledig weg is. Ondanks de diagnose facetartrose en alle fysieke verklaringen die ik jarenlang heb gekregen, heb ik op dit moment geen last meer van mijn rug. Dat maakt voor mij ook dat ik echt geloof in wat Sarno schrijft. Niet omdat ik denk dat alles ’tussen je oren’ zit, maar omdat lichaam en onderbewuste veel sterker met elkaar verbonden zijn dan we vaak willen erkennen.
Heel je rug is wat mij betreft een aanrader voor iedereen die al lange tijd met rugklachten loopt en voelt dat er misschien meer speelt dan alleen het fysieke stuk. Het vraagt om een open blik, maar als je daarvoor openstaat, kan dit boek echt iets in beweging zetten.
Lees minder- Taal: Nederlands
- ISBN: 9789020222425
- Pagina's: 224 pagina's
- Vertaler: Jörgen van Drunen
- Verschijningsdatum: 17 december 2025
Wat vinden anderen van 'Heel je rug' van John E. Sarno
Zo heeft John E. Sarno al voor miljoenen mensen de deur geopend naar inzicht over de diepere oorzaken van chronische klachten
- Kathy Buijk
- 18/01/2026
Lees recensie
Het boek Heel je rug heeft mij veel duidelijkheid gegeven. Want net als ik lopen miljoenen mensen met chronische pijn. En waarom zijn zoveel mensen vatbaar voor rugklachten ?
Chronische pijn wordt vaak veroorzaakt door spanning en niet geuite emoties. Bewustwording en begrip zijn de eerste stappen om hier iets aan te doen.
TMS is een goedaardige, maar pijnlijke fysiologische afwijking van het zachte weefsel en wordt veroorzaakt door een emotioneel proces. Maar hoewel TMS wordt veroorzaakt door emotionele verschijnselen, is het een lichamelijke aandoening. De diagnose moet dan ook worden gesteld door een arts, iemand die zowel de lichamelijke als psychologische dimensie van de aandoening herkent.
Maar omdat heel weinig artsen weten hoe ze kunnen achterhalen of een aandoening een psychologische oorzaak heeft, valt TMS als het ware tussen wal en schip en krijg je niet de juiste diagnose.
Wanneer ik zelf pijn heb aan mijn schouders, nek, rug of billen denk ik zelf ook dat ik deze heb opgelopen door een fysieke activiteit. Het idee dat pijn automatisch betekent dat je fysiek letsel hebt opgelopen zit dan ook diepgeworteld in ons bewustzijn. Maar deze gedachte blijkt nu net één van de grootste belemmeringen voor ons herstel zijn.
De oorsprong van het pijnsyndroom bevindt zich dan ook in onze hersenen en niet in een structurele afwijking van onze wervelkolom.
TMS is bedoeld als afleiding, zodat je ongewenste emoties kunnen vermijden. De prijs die we hier voor betalen is hoog. De werking van onze geest is dan ook een diep mysterie. Zo lijkt het er sterk op dat onze geest een diepe afkeer heeft van beangstigde, pijnlijke gevoelens.
Het boek Heel je rug bracht mij vele inzichten. Wat als ik dit eerder had geweten? In het boek worden veel voorbeelden gegeven. Wanneer je zelf herkent hoe de aandoening beschreven is, samen met de kennis van de aandoening, dan kan dat de belangrijkste therapeutische factor zijn. Het belangrijkste doel van dit boek is dan ook het vergroten van het bewustzijn van mensen binnen en buiten de medische wereld.
Zo heeft John E. Sarno al voor miljoenen mensen de deur geopend naar inzicht over de diepere oorzaken van chronische klachten.
Lees minderHet boek is duidelijk en heeft mij voorzien van een nieuw perspectief en nieuw inzicht in het menselijk lichaam.
- Sylvia Wilken
- 01/02/2026
Lees recensie
Ik heb soms last van rugpijn en toen ik dit boek zag, werd ik meteen getriggerd om het te lezen. Mijn rugpijn is niet dermate erg dat ik bij een arts loop, maar een aantal keer per jaar is het wel vervelend. De rest van het jaar heb ik er geen last van. Ik hoopte uit dit boek een logische verklaring voor de pijn te krijgen en tips om ermee om te gaan te kunnen halen.
Het boek voldoet grotendeels aan mijn verwachtingen. Ik vond het verfrissend om te lezen dat de rugpijn niet meteen door iets lichamelijks wordt veroorzaakt, maar dat het ook door het onderdrukken van emoties kan gebeuren. Ik merk aan mezelf namelijk dat ik vaak alleen rugpijn heb als het op het werk erg stressvol is. Mijn eigen ervaringen met rugpijn liggen hierdoor in lijn met de theorie die hij in het boek beschrijft.
In het boek zijn verhalen van zijn patiënten opgenomen. Deze praktijkverhalen zijn mij het meeste bijgebleven. Santo heeft patiënten succesvol behandeld die zelfs bedlegerig waren door de rugpijn. Dat onderdrukte emoties dergelijke invloed kunnen hebben op iemands leven heeft mij verbaasd.
Het boek heeft indruk op mij gemaakt, omdat ik altijd het gevoel had dat emoties invloed hebben op je volledige bestaan, maar ik had niet verwacht dat het zo’n grote impact op iemands leven kan hebben. Dat geeft bij mij stof tot nadenken.
Ik geef het boek 4 sterren en zou het aanraden aan vrienden en familie die ook last hebben van rugpijn en soortgelijke klachten die in het boek zijn beschreven. Het boek is duidelijk en heeft mij voorzien van een nieuw perspectief en nieuw inzicht in het menselijk lichaam. Echter mis ik concrete stappen waar ik mee aan de slag kan. Als die in het boek hadden gezeten had ik het 5 sterren gegeven. Het boek biedt wel voldoende handvatten om zelf verder op onderzoek uit te gaan.
Lees minderIk zou het aanraden bij (chronische) pijn en spanningsklachten.
- Nienke Hendriks
- 30/01/2026
Lees recensie
Met veel nieuwsgierigheid heb ik het boek van John E. Sarno gelezen. Vanuit mijn paramedische achtergrond was ik benieuwd naar zijn theorie over hoe (chronische) pijnklachten te bekijken zijn vanuit een psychisch oogpunt.
Het boek begint met een duidelijke introductie over wat TMS klachten (Tension Myositis Syndrome) inhouden, en hoe hij na jarenlange ervaring en onderzoeken bij deze diagnose terecht is gekomen. Volgens Sarno gaan onderdrukte emoties, zoals woede of verdriet, zich elders in het lichaam manifesteren. Dit kan zich uiten in rugpijn, nekpijn en volgens Sarno zelfs in diverse allergieën. Ik ben het met de schrijver eens dat er in de (para)medische wereld te weinig gekeken wordt naar de psychische invloed op fysieke klachten.
Sarno geeft aan dat het wegdrukken van emoties een onbewust proces is. Woede en verdriet willen vaak niet gevoeld worden, waardoor het lichaam een andere manier vindt om het onder de aandacht te brengen. Dit vond ik duidelijk beschreven en goed onderbouwd. Hier en daar roept zijn theorie twijfels bij me op. Sarno stelt dat hij fysiotherapie afraadt omdat het afleidt van het opsporen van de psychische component. Ik denk dat het helpend is om een zo breed mogelijk behandelplan op te stellen, waarin ook oog is voor houding en bewegen.
De manier van schrijven is prettig, al staan er een hoop medische termen in die lastig weglezen. Dit boek heeft me inzicht gegeven in de invloed van de psyche op fysieke klachten. Ik zou het aanraden bij (chronische) pijn en spanningsklachten. Medici zouden dit boek zeker moeten lezen, om de invloed van de psyche te betrekken in behandelplannen en diagnoses.
Lees minderDe moeite meer dan waard om te gaan lezen
- Christel Des Miracles
- 04/02/2026
Lees recensie
Ik hoopte vooraf meer te lezen en te leren over de mind body connectie en TMS.
Het boek voldoet zeker aan mijn verwachtingen. Het heeft mij meer geleerd over de verschillende aspecten van chronische pijn. Het boek geeft chronische pijnpatienten inzichten.
Het boek raakt omdat het in mijn beleving hoopvol is geschreven. Ik zou dit boek aanraden in mijn omgeving, sterker nog ik heb het boek bij meerdere vrienden onder de aandacht gebracht. Wat mij betreft verdient dit boek zeker 4 sterren.
Ik heb gelezen over de verbinding tussen lichaam en geest en het autonome zenuwstelsel. Chronische pijn hangt vaak samen met spanning en emoties die mensen onderdrukken en vaak helemaal niet uiten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan ingehouden boosheid (woede). De echte oorsprong van het pijnsyndroom (TMS) bevindt zich in onze hersenen. TMS werkt als ‘afleiding’.
Dit best wel baanbrekende boek geeft perspectief op de mogelijkheid tot herstel aan mensen met pijnklachten. Het is geschreven door een oud revalidatiearts, een medische pionier in zijn vakgebied en een onderhoudende schrijver. Kortom de moeite meer dan waard om te gaan lezen.
Lees minderHet vraagt om een open blik, maar als je daarvoor openstaat, kan dit boek echt iets in beweging zetten
- Renate Arrachart
- 27/04/2026
Lees recensie
Als iemand die al lange tijd bekend is met rugklachten, sprak Heel je rug van Dr. John E. Sarno mij direct aan. Jarenlang heb ik mijn focus vooral gelegd op fysieke oplossingen: houding, beweging, behandelingen en het zoeken naar een lichamelijke oorzaak. Pas de laatste tijd ben ik me, ook vanuit mijn werk als holistisch therapeut, steeds meer gaan verdiepen in de mentale, emotionele en energetische kant van klachten. Juist daarom kwam dit boek op het juiste moment.
Ik heb zelf jarenlang last gehad van lage rugklachten en kreeg te horen dat dit kwam door facetartrose in mijn onderste wervels, bij L4 en L5. Ook mijn therapeuten koppelden mijn pijn altijd aan die fysieke verklaring. Dat maakte ergens ook logisch dat ik bleef zoeken in het lichamelijke stuk en voorzichtig werd in bewegen, omdat je denkt dat daar de oorzaak zit.
Wat Sarno beschrijft over TMS (Tension Myositis Syndrome) vond ik ontzettend interessant en eerlijk gezegd ook heel logisch. Zijn visie is dat pijn niet altijd voortkomt uit een structureel fysiek probleem, maar vaak een afleidingsmechanisme van het onderbewuste is. Zoals hij mooi omschrijft: pijn is een afleiding van het onderbewuste om te voorkomen dat je voelt wat emotioneel te pijnlijk is. Onderdrukte emoties, spanning, stress, oude patronen en onverwerkte ervaringen kunnen zich volgens hem fysiek uiten, bijvoorbeeld in rug-, nek- of schouderklachten.
Wat ik sterk vond, is dat hij uitlegt hoe een simpele beweging, zoals bukken om iets op te rapen, vaak de ‘schuld’ krijgt van acute rugpijn. Je denkt dan: zie je wel, daar ging het mis. Terwijl dat volgens Sarno vaak slechts het moment is waarop de pijn zich laat zien, niet de echte oorzaak. Dat vond ik een confronterende maar ook bevrijdende gedachte.
Zelf merkte ik hierin veel herkenning. Vorig jaar kwam ik in een financieel zware en stressvolle periode terecht, en precies toen kwamen mijn lage rugklachten heftig terug. Achteraf gezien is dat voor mij geen toeval geweest. Tijdens het lezen van dit boek viel er veel op zijn plek. Ik merkte ook dat ik anders naar mijn pijn ging kijken. Minder vanuit angst en controle, en meer vanuit bewustwording. Ik ging niet meer automatisch uit van schade of dat ik iets ‘verkeerd’ had gedaan.
Wat dit boek mij vooral heeft gebracht, is een andere relatie met pijn. Minder angst om te bewegen, minder voorzichtigheid vanuit paniek, en meer vertrouwen in mijn lijf. Ik ben niet meer bang dat bepaalde handelingen de klachten direct terugbrengen.
Het mooiste bewijs daarvan is misschien wel dat mijn rugpijn nu volledig weg is. Ondanks de diagnose facetartrose en alle fysieke verklaringen die ik jarenlang heb gekregen, heb ik op dit moment geen last meer van mijn rug. Dat maakt voor mij ook dat ik echt geloof in wat Sarno schrijft. Niet omdat ik denk dat alles ’tussen je oren’ zit, maar omdat lichaam en onderbewuste veel sterker met elkaar verbonden zijn dan we vaak willen erkennen.
Heel je rug is wat mij betreft een aanrader voor iedereen die al lange tijd met rugklachten loopt en voelt dat er misschien meer speelt dan alleen het fysieke stuk. Het vraagt om een open blik, maar als je daarvoor openstaat, kan dit boek echt iets in beweging zetten.
Lees minder